In de beginfase van een scale-up is HR vaak synoniem met de oprichter, of een vriend. De cultuur is een directe afspiegeling van de waarden van de oprichters, onboarding betekent een lunch met de CEO en functioneringsgesprekken vinden plaats bij de koffie Deze informele, persoonlijke benadering is een van de krachten van een startende onderneming. Maar er komt onvermijdelijk een punt waarop deze aanpak zijn grenzen bereikt.
Wanneer een bedrijf groeit van 20 naar 50 en vervolgens richting de 100 medewerkers, wordt wat ooit een kracht was een potentieel risico. De ongeplande methode begint te kraken onder de druk van de groei.
Waar groei begint te wringen
De overgang van een kleine, hechte groep naar een middelgrote organisatie brengt specifieke uitdagingen met zich mee. De communicatielijnen worden langer en complexer, waardoor de informele kennisdeling niet meer volstaat. De eens zo vanzelfsprekende bedrijfscultuur kan verwateren als nieuwe teams en afdelingen hun eigen subculturen ontwikkelen.
Tegelijkertijd zien de eerste managers, vaak doorgegroeide specialisten, zich geconfronteerd met leiderschapsvraagstukken waarvoor ze nooit zijn opgeleid. Ze worden de onofficiële HR-managers van hun team, wat ten koste gaat van hun eigenlijke werk en focus. Deze groeipijnen zijn een natuurlijk gevolg van succes. De vraag is niet of ze komen, maar hoe je erop reageert.
Signalen dat het niet meer werkt
Voor oprichters en managementteams is het belangrijk om de signalen te herkennen dat de doe-het-zelf-aanpak niet langer werkt. Als je meerdere van de volgende punten herkent, is het tijd om de HR-functie serieus te nemen:
- Managers besteden een onevenredig groot deel van hun tijd aan het oplossen van teamconflicten, het voeren van lastige gesprekken en administratieve taken rondom hun teamleden.
- De onboarding is voor elke nieuwe medewerker anders, wat leidt tot inconsistentie en een langere inwerktijd.
- Je bent constant brandjes aan het blussen als een onverwacht vertrek, een conflict of een burn-out in plaats van proactief te bouwen aan een veerkrachtige organisatie.
- Talentvolle medewerkers vertrekken omdat er geen duidelijke carrièrepaden, ontwikkelingsmogelijkheden of feedbackstructuren zijn.
Van ad hoc naar structuur
Het professionaliseren van de HR-aanpak is meer dan het aannemen van iemand die de administratie regelt. Het is een keuze om een fundament te bouwen voor verdere groei. Een volwassen HR-functie zorgt voor structuur in recruitment, performance management en leiderschapsontwikkeling. Het helpt de unieke bedrijfscultuur te bewaken en bewust vorm te geven, ook als het team verdubbelt.
Het bepalen van het juiste model en het juiste moment om deze stap te zetten, is een belangrijke strategische beslissing. Het hangt af van de groeisnelheid, de complexiteit van de organisatie en de specifieke uitdagingen die spelen. Goed HR advies kan helpen om te bepalen welke aanpak het beste past bij de fase waarin je bedrijf zich bevindt, of dat nu een fulltime people partner is of een flexibelere oplossing.
Welke vorm van ondersteuning past
Er zijn verschillende manieren om expertise op het gebied van people & culture in huis te halen. Een fulltime Head is een logische keuze voor bedrijven die een bepaald formaat hebben bereikt en continu strategische ondersteuning nodig hebben. Een andere optie is een fractional people partner, die op parttime basis strategische expertise levert zonder de kosten van een fulltime aanstelling.
Voor specifieke, afgebakende projecten of om een tijdelijke leemte op te vullen, kan een interim uitkomst bieden. Denk aan het opzetten van een nieuwe performance management cyclus, het professionaliseren van de recruitmentfunnel of het tijdelijk vervangen van een HR-manager. Een ervaren HR interim brengt direct de benodigde senioriteit en slagkracht om een project snel en effectief te realiseren.
Basis voor verdere groei
De overstap van een informele, door de oprichter geleide aanpak naar een gestructureerde peoplefunctie voelt voor sommigen misschien als een verlies van cultuur. In werkelijkheid is het juist een voorwaarde om die cultuur te behouden en te versterken tijdens snelle groei. Door bewust te investeren in je mensen en organisatie, leg je het fundament waarop het bedrijf op een gezonde en duurzame manier verder kan groeien. Het is een directe investering in de waarde en toekomstbestendigheid van je onderneming.
