Een gratis proefperiode blijkt ongemerkt over te gaan in een betaald abonnement. Een webshop toont een lage prijs, waarna tijdens het bestellen verplichte kosten verschijnen. Ook komt het voor dat een verkoper belangrijke beperkingen weglaat of eigenschappen belooft die een product niet heeft. In zulke gevallen kan sprake zijn van misleiding. Het consumentenrecht beschermt consumenten hiertegen en biedt mogelijkheden om de overeenkomst ongedaan te maken en betaalde bedragen terug te vragen.
Wanneer is verkoopinformatie misleidend?
Een bedrijf moet vóór de aankoop duidelijke en volledige informatie geven. Dat gaat onder andere om:
- de totale prijs, inclusief verplichte bijkomende kosten;
- de belangrijkste kenmerken van het product of de dienst;
- de looptijd van de overeenkomst;
- eenmalige en terugkerende betaalverplichtingen;
- de voorwaarden voor opzegging of verlenging.
De informatie mag geen onjuiste indruk wekken. Een bedrijf mag dus geen belangrijke voorwaarden verbergen, voordelen groter voorstellen dan ze zijn of relevante beperkingen pas na de aankoop vermelden. Ook feitelijk juiste informatie kan misleidend zijn wanneer deze onduidelijk wordt gepresenteerd of belangrijke context ontbreekt. Hetzelfde geldt voor kunstmatige tijdsdruk, zoals een aanbieding die volgens de website binnen enkele minuten afloopt, maar daarna gewoon beschikbaar blijft.
Al deze informatie moet bovendien van invloed zijn geweest op de aankoopbeslissing. Een kleine schrijffout zonder gevolgen is daarmee juridisch minder relevant dan een verzwegen abonnement, een onjuiste totaalprijs of verkeerde informatie over de veiligheid van een product.
Onverwacht aan een abonnement vastzitten
Bij abonnementen draait het geschil vaak om de manier waarop de overeenkomst tot stand is gekomen. De consument dacht bijvoorbeeld een eenmalige bestelling te plaatsen, terwijl in kleine letters een maandelijkse betaling stond. Een bedrijf moet vooraf helder vermelden dat het aanbod doorloopt, hoeveel iedere termijn kost en hoe lang de verplichting duurt.
Voor veel aankopen via internet of telefoon geldt een bedenktijd van veertien dagen. Binnen deze periode kan de overeenkomst doorgaans zonder reden worden ontbonden. Heeft het bedrijf geen correcte informatie over de bedenktijd verstrekt, dan kan die termijn worden verlengd. Er bestaan weliswaar uitzonderingen, onder andere voor maatwerk en volledig uitgevoerde diensten waarvoor vooraf uitdrukkelijk toestemming is gegeven.
Na een stilzwijgende verlenging van veel abonnementen geldt meestal een opzegtermijn van maximaal één maand. De precieze regel hangt af van het soort abonnement en de oorspronkelijke afspraken.
Wat betekent misleiding voor de overeenkomst?
Een overeenkomst die door een oneerlijke handelspraktijk tot stand is gekomen, kan onder omstandigheden worden vernietigd. Juridisch wordt de afspraak dan behandeld alsof deze niet heeft bestaan. Reeds betaalde bedragen kunnen vervolgens worden teruggevorderd. Bij aantoonbare financiële schade kan ook een schadevergoeding aan de orde zijn.
E-mails, schermafbeeldingen, advertenties, betaalbewijzen en de voorwaarden die tijdens het bestellen golden, maken inzichtelijk welke informatie is verstrekt. Een advocaat consumentenrecht beoordeelt vervolgens of vernietiging, ontbinding of terugbetaling juridisch het sterkste uitgangspunt vormt.
Consumentenrecht is een van de rechtsgebieden waarin ook de totstandkoming van een overeenkomst zwaar weegt. Bij misleiding draait het daarom om wat de consument vóór de aankoop te zien kreeg en of de overeenkomst zonder die onjuiste informatie ook was gesloten. Dat bepaalt of vernietiging, terugbetaling of een schadevergoeding aan de orde is.
